wwwwww
Efendim öncelikle terimleri netleştirmemiz lazım. 140-150 amper çok büyük bir değer. Bir laptop bataryası boş olduğunda ve tüm sistemi en ağır yüke soktuğunuz da bile 3-4 amper total akım çeker.
Sonra eski anakartlar da super IO gibi çipler bulunmayabilir demişsiniz mecbur bulunmak zorunda yoksa hiçbir şey çalışmaz anakartta ana voltaj yolları hariç. Bunları nereden öğreniyorsunuz bilmiyorum ama Super IO ya da EC gibi çipler termali denetlemez. Termali işlemcinin kendisi belirler ve kendisini korumaya alır. Evet anakartta bu sensör de bulunur ancak tek yönlüdür. Bahsettiğiniz programlar bu değeri okuyabilirler.
Bir konuya daha açıklık getireyim; Mosfetler elektroniğin en temel parçalarından biridir, hemen her elektronik devrede bulunabilir. Çalışma mantığı en basit haliyle aç-kapadır. Mosfetlere açılıp kapanmasını Mosfet driverlari söyler. Mosfetlerin ne zaman açılıp kapanacağını da Mosfet Driverların da bağlı olduğu PWM kontrolcüler ya da Entegre çipler söyler. Bütün bunların hepsini yöneten de işlemcidir yani anakart değildir.
Şimdi bana şunları diyebilirsiniz; Bu işlemcinin saat hızına ulaşmak için VCore voltajını artırabilir. Evet bu durum da akım artacağı için Mosfetler aşırı ısınabilir. Bu mosfet kalitesine göre değişebilir, anakartın soğutma kalitesine ya da PCB kalitesine göre değişebilir. A Mosfeti aynı sistem de 50 derece olabilirken, B Mosfeti 100 derece görebilir.
Üreticiler ürünler de genel de aynı Mosfeti kullanırlar. Yani H610M anakartı tamir ederken arızalı Mosfeti değiştirmek için B660 abakartında ki mosfet ile değiştirebilirsiniz. Muhtemelen ikisi de aynıdır.
Fakat B660 çipsetli bir anakart işlemciyi aynı saat hızında tutmak için daha az voltaj ya da daha az akım çekebilir. Bu da mosfetlerin daha az ısınmasına sebep olabilir. Ya da bir anakartta mosfetlerin üzerinde termal sensör vardır ve bu işlemciye mosfetlerin aşırı ısındığını söyleyip daha az akım çekmesini söyleyebilir. Ben hiç böyle bir sensöre rastlamadım. Her fazda Current sensörler de bulunmaz. O Fazların ana voltaj hattında bir tane bulunması yeterlidir. O da sıcaklığı değil geçen akımı denetler.
Yani özetle H610M bir anakartta tıpki B660 bir anakart gibi işlemci upgrade ederek güzel performanslar alabilirsiniz. Çipset farkından dolayı performans farkları elbette olacaktır. AMA 14600KF işlemciyi H serisi bir anakartta da yeterli seviye de kullanabilirsiniz.
Hocam elektronikçi olduğunuzu söylemişsiniz ancak verdiğiniz örnekler güncel masaüstü bilgisayar mimarisiyle ve VRM (Voltage Regulator Module) donanımlarıyla çok fena çelişiyor. İzin verin o 'rastlamadığınız' ve 'mümkün değil' dediğiniz kısımları temel fizik ve Intel spesifikasyonlarıyla netleştireyim:
1. 150 Amper İmkansızdır, Laptop 3-4 Amper Çeker Yanılgısı
Laptop adaptöründen 19V gerilimle çekilen genel sistem akımı ile, işlemci çekirdeklerine doğrudan giren
VCore akımını birbirine karıştırıyorsunuz. Güç formülü evrenseldir: $P = V \times I$ (Güç = Voltaj x Akım).
14600KF tam yüke girdiğinde (PL2) 181W güç tüketir. Bu esnada anakartın işlemciye verdiği VCore voltajı ortalama 1.2V ile 1.3V arasındadır. Matematiği yaparsak: $181W = 1.2V \times I$ formülünden işlemcinin çektiği akım ~150 Amper çıkar. Anakarttaki VRM'lerin yegane amacı, PSU'dan gelen 12V kanalını 1.2V'a düşürüp bu devasa akımı dalgalanma yaratmadan işlemciye sürmektir. Yani evet, o mosfetlerin üzerinden tam tamına 150+ Amper geçer.
2. H610 ile B760/Z790 Mosfetleri Aynıdır İddiası
'Üreticiler genelde aynı mosfeti kullanır' teziniz giriş seviyesi ucuz kartlar için doğru olsa da, performansa dayalı orta/üst segmentte tamamen çöker. H610 gibi anakartlarda ucuz, ayrık (discrete) High-Side ve Low-Side mosfetler kullanılır ve genellikle 4+1 veya 5+1 faz yapısına sahiptirler. Kaliteli B760 veya Z790 kartlarda ise 50A, 60A hatta 90A akım taşıyabilen entegre
DrMOS (Driver-MOSFET) güç safhaları bulunur ve 12+1, 14+1 gibi geniş faz dizilimleri vardır. 150 Amperlik o devasa yükü 4 tane zayıf faza böldüğünüzde yanma noktasına gelirler; 14 tane güçlü DrMOS faza böldüğünüzde ise buz gibi çalışırlar.
3. "Anakart İşlemciye Frekans Kıs Demez" ve PROCHOT# Gerçeği
Hiç rastlamadığınızı söylemişsiniz, ben size Intel'in resmi mimari dökümantasyonundan adını vereyim: VR_HOT# ve çift yönlü PROCHOT# (Processor Hot) sinyal pini.
İşlemci evet kendi çekirdek sıcaklığını yönetir, ancak anakartın PWM kontrolcüsü VRM bölgesindeki mosfetlerin 105°C - 115°C kritik eşiğine ulaştığını algılarsa, mosfetler fiziksel olarak patlamasın diye doğrudan işlemciye donanımsal PROCHOT# sinyali gönderir. İşlemci buz gibi soğutuluyor olsa bile, anakarttan bu sinyali aldığı an kendini güvenceye almak için frekans ve güç limitini dibe çeker. Buna literatürde VRM Thermal Throttling denir.
Özetle
:
H610 veya zayıf bir anakarta 14600KF takarsanız sistem tabii ki çalışır, Windows'u açar. Ancak o bahsettiğimiz saf kas gücüne ihtiyaç duyulan rekabetçi oyunlarda veya ağır yükte, o 150 Amperlik akım 4 fazlı zayıf mosfetleri alev topuna çevirdiğinde PROCHOT# sinyali devreye girer. İşlemci 5.3 GHz'den çok daha düşük hızlara çakılır. Anlık takılmalar (stutter), %1 Low FPS düşüşleri ve bariz performans kayıpları yaşarsınız.
Benim iddiam 'soket uymuyor çalışmaz' sığlığında değil; 'o işlemciye o kadar parayı döküp o saf gücü anakart darboğazından dolayı alamazsınız' gerçeğidir. iyi forumlar.
