Dentista
80+
- Katılım
- 15 Mayıs 2024
- Mesajlar
- 342
- Reaksiyon skoru
- 202
Herkese selamlar. Bu yazıda birden fazla konu başlığına değineceğim. Ayrı ayrı konular açmak yerine hepsini bir bütün halinde paylaşıp, test ettiğim ürünleri ve sonuçlarını tek sayfada görebilmenizi hedefledim. Konu başlıklarımız kısaca;
Pad Ölçüleri
Kartımın pad ölçülerini içeren bir şema internette maalesef bulunmuyor. Kartı açtıktan sonra kalibre edilmiş dijital kumpas ile ölçümleri kendim gerçekleştirmek zorunda kaldım (ölçümler padlerin ezilmemiş bölgesinden yapılmıştır). Zotac bu modelinde toplam 4 farklı kalınlıkta pad kullanmış (Resim 1). Padlerin ölçülerini kendi oluşturduğum görsel şemada göstereceğim (Resim 3). İleride değişim yapmak isteyen kullanıcı veya teknik servislere referans oluşturur. Ayrıca soğutma bloğunun üzerinde padlerin oturduğu yüzeylere markerlar çekilmiş. Markerlar görselde padler tarafından gizlense bile sol bobinlere karşılık gelen blok üzerinde gözlemlenebiliyor (Resim 2). Bu çizgileri baz alarak padleri kolay bir şekilde kesebilir ve doğru konuma uygulama yapabilirsiniz.
Kullanılan Padler
Gerekli malzemeler
Karşılaştırma Metodolojisi ve Formüller
Karşılaştırmaları gpu ve vramlar için ayrı ayrı yaptım. Testlere başlamadan önce faz değişim materyali için 10 kez ısıl döngü işlemi uyguladım. Testleri 3 sentetik ve 1 oyun olmak üzere 4 farklı uygulama üzerinden gerçekleştirdim. Her testi fan hızı otoda ve sabit %60 hızda olacak şekilde 2 defa yaptım. Testler esnasındaki değer okumaları HWINFO (v8.51-6040) ile kaydedildi ve maksimum sıcaklık değerleri kullanıldı. Uv ayarlarımı MSİ Afterburner (v4.6.6.16757) ile yaptım, ekleyeceğim görselden bakabilirsiniz (Resim 4). Kartın uv ayarları ve sürümü (v610.88) tüm testlerde aynıydı değiştirilmedi. Oda sıcaklıkları ve kasa içi sıcaklıkları HTC-2 dijital termometre ile kaydettim. Termometrenin sıcaklık hassasiyeti ±1°C. Testler esnasında termometrenin konumu ve kasa içi sıcaklığı ölçen probun yeri sabit kaldı, probu hiç hareket ettirmedim. Benim evimde klima yok o yüzden aynı oda sıcaklıklarında testleri gerçekleştiremedim. Stok pad ve macun için testleri yaparken ki oda sıcaklığı yaklaşık 27.3°C civarındaydı (bazı testlerde sıcaklık 27°C civarıyken bazı testler esnasında oda sıcaklığı 27.6 dereceydi). Değişimlerden sonra yaptığım testler sırasındaki ortalama oda sıcaklığı 28.2 dereceydi (farklı testler esnasında 28.1-28.4 derece arasında değişimler oldu). Testleri farklı oda sıcaklıklarında yaptığım için kıyaslamaları Delta T (ΔT) analizi ile yaptım. Karşılaştırma için iki farklı analiz formülümüz var;
Grafik 2. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Arctic TP-4 başarılı bir pad olsa da stok padlerim henüz kurumadığı için değerler birbirine çok yakın. Buradan Zotac'ın kaliteli padler kullandığı sonucunu çıkarabiliriz.
Grafik 3. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Furmark testinde her iki gpu sıcaklığı da 54°C de kaldı. Fehonda PCM8990 52°C de tam performansını göstermeye başladığı için Furmark testindeki sıcaklık farkı fazla değil. Diğer testlerde ise oda sıcaklığı artmasına rağmen gpu sıcaklıklarında 2-4 °C arasında düşüş oldu. Bu düşüş kartın fan hızına da etki etti.
Grafik 4. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Kasa İçi Odaklı Delta T Grafikleri
Grafik 5. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
ΔToda sıcaklıklarına göre bu grafikteki düşüş daha bariz. Bunun en büyük sebebi arka plakaya uyguladığım Fehonda 15 W/mK padlerinin ısıyı stok padlere göre daha iyi transfer etmesi. Arka plaka eskisine göre daha sıcak. Kasa içindeki dolaşan havanın daha sıcak olmasına rağmen Arctic TP-4 termal padler, stok padlere göre vramleri soğutmada daha başarılı olmuş.
Grafik 6. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Grafik 7. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Testlerdeki en bariz performans iyileşmesi gpu sıcaklıklarında oldu. Daha sıcak bir odada, daha sıcak kasaya rağmen gpu sıcaklıkları stok termal macuna göre çok başarılı. Diğer markaların faz değişim materyallerini kullanmadım ama Fehonda PCM'nin gerçekten başarılı bir ürün olduğunu söyleyebilirim.
Grafik 8. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Grafik 9. Hotspot -gpu sıcaklık farkı (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Düşen gpu değerleri ile birlikte elbette hotspot değerleri de geriledi. Burada önemli olan uygulanan faz değişim materyalinin blok ve çekirdek arasında ne kadar iyi temas sağladığını görmek.
Grafik 10. Hotspot - gpu sıcaklık farkı (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Zotac RTX 5080 Solid OC Değerlendirmesi
Kartımın performansı ve soğutma becerisinden gayet memnunum. Orta seviye bir model olmasına rağmen kullanılan malzemeler güzel. Testler de bunu onaylıyor. Kartımı aldığım günden beri uv ile kullanıyorum. Bu güne kadar bir çökme problemi yaşamadım. Steel Nomad ve Speed Way stres testlerinde (her testte 20 döngü oluyor ve 20 dk sürüyor) genelde %99.7 kararlılık alıyorum. Merak eden arkadaşlar için kartın uvlu Steel Nomad benchmark skoru ortalama 9370-9400 arasında diyebilirim ( Resim 5).
Piyasaya yeni sürülen Arctic TP-4 padlerin performansını gayet yeterli buldum. Bakım zamanı gelen veya kendi bakım yapmak isteyen herkesin rahatlıkla işlem yapabileceği bir malzeme olmuş. Özellikle ilk kez bakım yapmak isteyen kullanıcılar için hata payını çok düşürüyor. Fehonda padlere gelecek olursak. Sanırım termal puttylerden sonra Türkiye'de bulunabilecek en iyi performansa sahip padlerden birisi. Vram kullanımı için 12.8 W olan modeli tercih etmenizi tavsiye ediyorum. 15 W olan model gerçekten sert. Faz değişim materyali olan PCM8990'ı da gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz. Özellikle laptop kullanan arkadaşların termal macundan ziyade bu tarz padlere geçmesini öneririm.
Burada test ettiğim ürünlerden kendi adıma herhangi bir çıkarım yoktur. Zaten böyle bir kaygım da yok. Forumda merak edilen bir kaç konuya bu yazıda yer vererek, olabildiğince şeffaf bir test metodolojisi ile kendi deneyimlerimi sizlere aktarmaya çalıştım. Umarım işi yarar bilgiler sunabilmişimdir. Uygulamalarda veya yaptığım testlerde eksiklik olabilir. Hatalı ya da eksik kaldığım noktaları konu başlığı altında paylaşırsanız çok sevinirim. Hem benim için yapıcı bir eleştiri olur hem de farklı görüş ve fikirleri görmüş oluruz.
- Zotac Rtx 5080 Solid OC versiyonun değerlendirilmesi
- Termal pad ve faz değişim padi uygulaması
- Uygulama sonrası stok padler ile güncel padlerin sıcaklık karşılaştırması olacaktır.
Malzemeler ve Ölçü Değerleri
Pad Ölçüleri
Kartımın pad ölçülerini içeren bir şema internette maalesef bulunmuyor. Kartı açtıktan sonra kalibre edilmiş dijital kumpas ile ölçümleri kendim gerçekleştirmek zorunda kaldım (ölçümler padlerin ezilmemiş bölgesinden yapılmıştır). Zotac bu modelinde toplam 4 farklı kalınlıkta pad kullanmış (Resim 1). Padlerin ölçülerini kendi oluşturduğum görsel şemada göstereceğim (Resim 3). İleride değişim yapmak isteyen kullanıcı veya teknik servislere referans oluşturur. Ayrıca soğutma bloğunun üzerinde padlerin oturduğu yüzeylere markerlar çekilmiş. Markerlar görselde padler tarafından gizlense bile sol bobinlere karşılık gelen blok üzerinde gözlemlenebiliyor (Resim 2). Bu çizgileri baz alarak padleri kolay bir şekilde kesebilir ve doğru konuma uygulama yapabilirsiniz.
Resim 1. Görsel, Zotac RTX 5080 Solid OC model ekran kartının sökümü sonrası iç bileşenlerini göstermektedir. Kartın baskılı devre kartı (PCB) ile soğutucu bloğu yan yana yer almaktadır.
Resim 2. Padlerin sol bobinlere karşılık gelen yüzeyindeki markerlar kırmızı oklar ile gösterilmektedir.
Resim 3. Zotac Rtx 5080 Solid OC model ekran kartının pad kalınlıkları ve ölçüleri.
Kullanılan Padler
Vram - Arctic Tp-4
✔ TP-4, Arctic firmasının TP-3 modeli yerine çıkarttığı en güncel padidir. İki model arasındaki farklar malzeme bileşiminden kaynaklanıyor. Malzeme bileşimi TP-3'e göre daha optimize edilmiş. Bu sayede termal direnci daha da düşürülerek ısı transferindeki verimliliğin artırılması hedeflenmiş.
✔ Düşük ara yüz direnci sayesinde, farklı pad kalınlıkları için istiflenmeye olanak tanıyor. Bu en önemli artılarından birisi. Her farklı kalınlıktaki padlere para ödemektense 1-2 pad siparişi ile durumu kurtarabilirsiniz.
✔ Bazı padler gibi kendinden yapışkanlı değil. Bu durum, ileride temizlik veya bakım yapmak istediğinizde pedlerin kolayca sökülebilmesini sağlayacaktır.
✔ Sert pedlerin aksine, bellek modülleri veya VRM gibi hassas yüzeylere aşırı mekanik baskı uygulayıp kartın bükülmesine (bending) veya Gpu ile soğutma bloğunun arasında boşluk kalmasına yol açmaz.
✔ Yumuşak yapıya sahip ve yüksek sıkıştırılabilir (50 Shore OO) bir pad. Macunsu ve oldukça esnek bir kıvamı var. Firma, montaj baskısına bağlı olarak kendi kalınlığının %60'ına kadar sıkıştırılabilir olduğunu ifade etmiş. Basit bir mantıkla milimetrik yükseklik farklarını (%40'a kadar) tolere edeceğini söyleyebiliriz.
✘ Yapısı itibari ile yumuşak olduğu için uygulaması ve kesimi biraz daha uğraştırıcı. Kesim esnasında padi kolayca ezebilirsiniz
Bobin / MOSFET / Arka Plaka - Fehonda 15 W/mK
✔ 15 W/mK iletkenlik değeri sayesinde çok yüksek bir ısı iletimine sahip.
✔ 0.5mm-3mm ölçü aralığında her kalınlıkta pad bulunabiliyor. Belirttiğim aralıkta kalınlıklar 0.25mm artıyor. Bazı ekran kartlarında pad kalınlığı için ara çözümlere ihtiyaç oluyor. Çeşitliliğin fazla olması her kart modeli için ideal pade ulaşabilmeniz demek.
✔ Pad yapısı sert ( 40 ~ 50 Shore C ) olduğu için uygulama esnasında veya padleri keserken hata yapma ihtimali çok düşük.
✘ Yumuşak padler gibi ezilmiyor ve sıkışması daha zor. Bu da uygulamalardaki hata payını arttırıyor maalesef. Hatalı kalınlık ölçümlerinde, soğutucu blok PCB üzerindeki bileşenlere yeteri kadar temas edemeyebilir.
✘ Vram kullanımında çok dikkat edilmesi lazım. Blok ile vramlar arasında eşit boşluklar yoksa kullanımını tavsiye etmiyorum. Vramler için markanın 12.8 W/mK olan modeline bakabilirsiniz.
GPU - Fehonda PCM 8990
✔ 8.5 W/mK ısı iletkenliği var. Faz değişimini 52 °C derecede yapıyor. Firmanın söylemine göre Honeywell PTM7950 muadili olarak satılıyor. Türkiye'de Honeywell bulmak zor olduğundan ve sahte ürün riskinden dolayı tercih edilebilir.
✔ Pump-out ihtimali sıfır. Termal macun gibi zamanla performans kaybı olmuyor.
✔ Faz değişim noktasına ulaşıldığında, gpu çipi ile blok arasında en optimum kalınlıkta olması ve çok düşük termal direnci (<0.03 °C·cm²/W) sayesinde piyasada satılan termal macunların çoğundan daha iyi performansa sahip.
✘ Termal macunlara göre uygulaması daha zahmetli. Kullanım öncesinde mutlaka dolapta soğutulmalı.
Uygulama
Gerekli malzemeler
- Uygun uçlu tornavida
- Bir çift eldiven (lateks, nitril, vinil fark etmez)
- İzopropil alkol %99.9
- Pamuk veya kulak çöpü
- Kesici bir alet (ben 11 numaralı bistüri kullanıyorum)
- Padleri tutmak isterseniz de presel veya cımbız.
- Öncelikle eldiven kullanacak olsam bile statik elektriğimi boşalttım. Ardından psudaki anahtarı kapalı konumuna getirip kasanın güç tuşuna 20 sn basılı tuttum. Böylece kasa içindeki bileşenlerin de statik yükünden kurtulmuş oldum. Ekran kartını kasadan çıkarıp düz bir zeminde sırası ile arka plakanın, gpu arka braketinin ve I/O braketinin vidalarını çapraz bir şekilde söktüm. Arka plakayı hafifçe sağa ve sola oynattıktan sonra ezilmiş padler kendini bıraktı ve arka plakayı çıkarttım. Benim kartımda toplam 3 adet bağlantı mevcut (Resim 1). Bu bağlantılarıda zorlamadan hafif bir şekilde sağa sola oynatarak rahatlıkla yerinden çıkarabiliyoruz. Padlerim hala işini yaptığı için kuru bir formda değildi. Padleri bütün olarak kaldırabildim. Geride kalan termal macunu ve silikon yağlarını izopropil alkol ve kulak çöpü yardımı ile temizledim.
Padleri uygularken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar var. Termal padlerin her yüzünde jelatin bulunur. Bunlardan birisi kalın diğeri ince yapılıdır. Yapısı sert ve 1mm kalınlığın üzerindeki padlerde kesim yaparken hangi yüzeyden kesime başlayacağınız çok önemli olmaz. Çünkü padler fazla ezilmediği için rahat bir kesim yaparsınız ve jelatinleri sökmek rahat olur. Shore değeri düşük yani yumuşak sayılan padlerde veya 1mm kalınlığın altında yapacağımız kesimlerde jelatinlerin yönü önem kazanmaya başlıyor. Bu padler kolay ezilebildiği için ince jelatinin olduğu yüzeyden kesim yapmaya başlamalıyız. Kullandığımız alet yeterince keskin değilse padi ezebilir.
- Uygun kesimlerden sonra önce kalın jelatinleri söktüm ardından padleri bloğa yerleştirip ince jelatinleri de sökerek uygulamayı bitirdim.
Faz değiştiren termal padlerin rahat uygulanabilmesi için işlem öncesinde soğuk bir ortamda beklemesi gerekiyor. Buz dolabında 5-10dk bekletip ardından uygulama yapmanız daha kolay olur. Derin dondurucuda bekletmek isterseniz de kilitli bir poşet ile dolaba koyun. Materyal dolap içindeki nemden etkilenirse uygulama esnasında terleme olabilir.
- Son olarak faz değişimli termal padi gpu çipinin üzerine tam ebatlarında keserek yerleştirdim ve kartı söktüğüm sıralama ile geri birleştirdim.
Sıcaklık Değerlerinin Karşılaştırılması
Karşılaştırma Metodolojisi ve Formüller
Karşılaştırmaları gpu ve vramlar için ayrı ayrı yaptım. Testlere başlamadan önce faz değişim materyali için 10 kez ısıl döngü işlemi uyguladım. Testleri 3 sentetik ve 1 oyun olmak üzere 4 farklı uygulama üzerinden gerçekleştirdim. Her testi fan hızı otoda ve sabit %60 hızda olacak şekilde 2 defa yaptım. Testler esnasındaki değer okumaları HWINFO (v8.51-6040) ile kaydedildi ve maksimum sıcaklık değerleri kullanıldı. Uv ayarlarımı MSİ Afterburner (v4.6.6.16757) ile yaptım, ekleyeceğim görselden bakabilirsiniz (Resim 4). Kartın uv ayarları ve sürümü (v610.88) tüm testlerde aynıydı değiştirilmedi. Oda sıcaklıkları ve kasa içi sıcaklıkları HTC-2 dijital termometre ile kaydettim. Termometrenin sıcaklık hassasiyeti ±1°C. Testler esnasında termometrenin konumu ve kasa içi sıcaklığı ölçen probun yeri sabit kaldı, probu hiç hareket ettirmedim. Benim evimde klima yok o yüzden aynı oda sıcaklıklarında testleri gerçekleştiremedim. Stok pad ve macun için testleri yaparken ki oda sıcaklığı yaklaşık 27.3°C civarındaydı (bazı testlerde sıcaklık 27°C civarıyken bazı testler esnasında oda sıcaklığı 27.6 dereceydi). Değişimlerden sonra yaptığım testler sırasındaki ortalama oda sıcaklığı 28.2 dereceydi (farklı testler esnasında 28.1-28.4 derece arasında değişimler oldu). Testleri farklı oda sıcaklıklarında yaptığım için kıyaslamaları Delta T (ΔT) analizi ile yaptım. Karşılaştırma için iki farklı analiz formülümüz var;
- Oda Sıcaklığı Odaklı Delta T ΔToda: Kartın tüm sistem olarak (kasa havalandırması dahil) ne kadar iyi soğuduğunu gösterecek.
ΔToda= Bileşen Sıcaklığı (Gpu/Vram) - Test Esnasındaki Oda Sıcaklığı
- Kasa İçi Odaklı Delta T ΔTkasa: Doğrudan ekran kartı soğutucusunun ve yeni padlerin saf performasını gösterecek.
ΔTkasa= Bileşen Sıcaklığı (Gpu/Vram) - Test Esnasındaki Kasa İçi Sıcaklık
Resim 4. Msi Afterburner ayarlarım
Karşılaştırma Grafikleri
Oda Sıcaklığı Odaklı Delta T Grafikleri
Grafik 1. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Testlerde vram sıcaklıkları aynı değerlerde kaldı. Grafik üzerindeki değişimlerin sebebi, test esnasındaki farklı oda sıcaklıklarından kaynaklanıyor. Yükselen oda sıcaklıklarına rağmen fan hızlarında çok az da olsa düşüş mevcut. Bu durumun oluşma sebebi Fehonda PCM8990'ın stok termal macuna göre daha iyi ısı transferi yapması.Grafik 1. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Grafik 2. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Arctic TP-4 başarılı bir pad olsa da stok padlerim henüz kurumadığı için değerler birbirine çok yakın. Buradan Zotac'ın kaliteli padler kullandığı sonucunu çıkarabiliriz.
Grafik 3. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Grafik 4. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Kasa İçi Odaklı Delta T Grafikleri
Grafik 5. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Grafik 6. Vram sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Grafik 7. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Grafik 8. Gpu sıcaklık karşılaştırması (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Grafik 9. Hotspot -gpu sıcaklık farkı (Fan Hızı Oto) düşük değer daha iyi
Grafik 10. Hotspot - gpu sıcaklık farkı (Fan Hızı %60) düşük değer daha iyi
Zotac RTX 5080 Solid OC Değerlendirmesi
Kartımın performansı ve soğutma becerisinden gayet memnunum. Orta seviye bir model olmasına rağmen kullanılan malzemeler güzel. Testler de bunu onaylıyor. Kartımı aldığım günden beri uv ile kullanıyorum. Bu güne kadar bir çökme problemi yaşamadım. Steel Nomad ve Speed Way stres testlerinde (her testte 20 döngü oluyor ve 20 dk sürüyor) genelde %99.7 kararlılık alıyorum. Merak eden arkadaşlar için kartın uvlu Steel Nomad benchmark skoru ortalama 9370-9400 arasında diyebilirim ( Resim 5).
Resim 5. Zotac Rtc 5080 Solid OC 3DMark Steel Nomad Benchmark Test
Sonuç
Sonuç
Piyasaya yeni sürülen Arctic TP-4 padlerin performansını gayet yeterli buldum. Bakım zamanı gelen veya kendi bakım yapmak isteyen herkesin rahatlıkla işlem yapabileceği bir malzeme olmuş. Özellikle ilk kez bakım yapmak isteyen kullanıcılar için hata payını çok düşürüyor. Fehonda padlere gelecek olursak. Sanırım termal puttylerden sonra Türkiye'de bulunabilecek en iyi performansa sahip padlerden birisi. Vram kullanımı için 12.8 W olan modeli tercih etmenizi tavsiye ediyorum. 15 W olan model gerçekten sert. Faz değişim materyali olan PCM8990'ı da gönül rahatlığı ile kullanabilirsiniz. Özellikle laptop kullanan arkadaşların termal macundan ziyade bu tarz padlere geçmesini öneririm.
Burada test ettiğim ürünlerden kendi adıma herhangi bir çıkarım yoktur. Zaten böyle bir kaygım da yok. Forumda merak edilen bir kaç konuya bu yazıda yer vererek, olabildiğince şeffaf bir test metodolojisi ile kendi deneyimlerimi sizlere aktarmaya çalıştım. Umarım işi yarar bilgiler sunabilmişimdir. Uygulamalarda veya yaptığım testlerde eksiklik olabilir. Hatalı ya da eksik kaldığım noktaları konu başlığı altında paylaşırsanız çok sevinirim. Hem benim için yapıcı bir eleştiri olur hem de farklı görüş ve fikirleri görmüş oluruz.
Ekler
Son düzenleme:
